Επιχειρησιακή Έρευνα

Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί αντιμετωπίζουν συχνά το πρόβλημα λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων για την επίτευξη ενός στόχου κάτω από περιορισμούς ενδογενείς ή εξωγενείς. Στους ενδογενείς περιορισμούς εντάσσονται αυτοί που αφορούν αφενός τους διαθέσιμους πόρους των επιχειρήσεων, όπως το εργατικό δυναμικό, τις πρώτες ύλες και τα κεφάλαια και αφετέρου την πολιτική και τον κανονισμό λειτουργίας τους. Αντίστοιχα, στους εξωγενείς περιορισμούς περιλαμβάνονται αυτοί που αφορούν τη ζήτηση των προϊόντων ή των υπηρεσιών των επιχειρήσεων, τον ανταγωνισμό και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας τους.

Οι τεχνικές της Επιχειρησιακής Έρευνας συμβάλλουν στη συστηματική διερεύνηση της συμπεριφοράς των επιχειρήσεων και οργανισμών και στην παροχή σημαντικών πληροφοριών, οι οποίες μαζί με στοιχεία που δεν ενσωματώνονται σε ένα ποσοτικό μοντέλο, βοηθούν τα στελέχη των επιχειρήσεων και των οργανισμών στη λήψη αποφάσεων που βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την απόδοση τους.

Additional Info

  • Διδάσκων/οντες: Βασίλης Αγγελής - Μαρία Μαύρη - Ελένη Γάκη
  • Περιεχόμενο του μαθήματος:

     

    Στο μάθημα παρουσιάζονται οι βασικές ενότητες της Επιχειρησιακής Έρευνας και συγκεκριμένα του Γραμμικού Προγραμματισμού, όπως είναι:

    • Μαθηματική Διατύπωση Προβλημάτων π.γ.π
    • Γραφική επίλυση προβλημάτων
    • Μεθοδολογία Επίλυσης
    • Διερεύνηση Λύσης
    • Ειδικές Περιπτώσεις
    • Ανάλυση Ευαισθησίας της Λύσης
    • Προβλήματα Γραμμικού προγραμματισμού με τη Μέθοδο Simplex,
    • Τυπική και Κανονική Μορφή προβλήματος
    • Μεθοδολογία Επίλυσης
    • Η ε-τεχνική
    • Η μέθοδος του μεγάλου Μ
    • Ανάλυση Ευαισθησίας της Λύσης
    • Το δυϊκό πρόβλημα
    • Δημιουργία Δυικού από το πρωτεύον πρόβλημα
    • Οικονομική Ερμηνεία του Δυικού
    • Το πρόβλημα της μεταφοράς & της εκχώρησης
    • Μέθοδος Vogel
    • Mέθοδος Βορειοδυτικής Γωνίας
    • Μέθοδος MODI
    • Ουγγρική Μέθοδος
    • Θεωρία Ουρών
    • Στοιχεία Συστημάτων εξυπηρέτησης
    • Το βασικό σύστημα εξυπηρέτησης Μ/Μ/1
    • Το σύστημα εξυπηρέτησης Μ/Μ/s
    • Θεωρία Παιγνίων
    • Εισαγωγή στη Θεωρία Παιγνίων
    • Παίγνια Μηδενικού Αθροίσματος
    • Παίγνια σταθερού αθροίσματος
    • Παίγνια μεικτής στρατηγικής
    • Επίλυση προβλημάτων γ.π. στον υπολογιστή
    • Επίλυση με το  Solver/Excel
    • Επίλυση με το Lindo

    Το μάθημα περιλαμβάνει θεωρητική παρουσίαση του αντικειμένου και εφαρμογές με υπολογιστικά πακέτα. Στο πρώτο μέρος, παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες, αναλύονται οι μέθοδοι και τεχνικές και επιλύονται σχετικές ασκήσεις. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται τα υπολογιστικά πακέτα Επιχειρησιακής Έρευνας Solver/Excel και Lindo και οι φοιτητές εκπαιδεύονται στη χρήση τους και στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων τους.

  • Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη:

     

    Ελληνική
    1. Αγγελής, Β., 2008. «Γραμμικός Προγραμματισμός», Εκδόσεις ΕΑΠ.
    2. Hillier G., Lieberman G., Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Έρευνα, μτφρ. –επιμ.: Οικονόμου Γ.Σ., εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1985.
    3. Βασιλείου Π.-Χ.Γ., Γ. Τσακλίδης και Ν. Τσάντας, Ασκήσεις στην Επιχειρησιακή Έρευνα, τόμος Ι, εκδ. Ζήτη, Θεσσαλονίκη 2000.
    4. Γεωργίου Α.Κ., Οικονόμου Γ.Σ, Τσιότρας Γ.Δ, Μελέτες Περιπτώσεων Επιχειρησιακής Έρευνας, Τόμος Α΄, εκδ. Γ. Μπένου, Αθήνα 2006.
    5. Καρκαζής Ι., Ειδικά Θέματα Επιχειρησιακής Έρευνας, εκδ. Σμπίλιας, Αθήνα 1998.
    6. Κούνιας Σ. και Δ. Φακίνος, Γραμμικός Προγραμματισμός: Θεωρία και Ασκήσεις, εκδ. Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1989.
    7. Λουκάκης Μ., Γραμμικός Προγραμματισμός, Αριστοποίηση σε Δίκτυα, εκδ. Ζυγός, Θεσσαλονίκη 1994.
    8. Μηλιώτης Π.Α., Εισαγωγή στο Μαθηματικό Προγραμματισμό, εκδ. Σταμούλης, Πειραιάς 1992.
    9. Οικονόμου Γ.Σ., Ποσοτική Ανάλυση για τη Λήψη Διοικητικών Αποφάσεων, τόμος Α, εκδ. Ευγ. Μπένου, Αθήνα 1999.
    10. Πραστάκος Γ., Διοικητική Επιστήμη, Λήψη Επιχειρηματικών Αποφάσεων στην Κοινωνία της Πληροφορίας, εκδ. Σταμούλης, Αθήνα 2000.
    11. Σίσκος Γ., Γραμμικός Προγραμματισμός, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών, Αθήνα 2000.
    12. Τσάντας Ν.Δ., Βασιλείου Π.–Χ.Γ., Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Έρευνα, Αλγόριθμοι και Εφαρμογές, εκδ. Ζήτη, Θεσσαλονίκη 2000.
    13. Υψηλάντης Π., Επιχειρησιακή Έρευνα: Εφαρμογές στη σημερινή επιχείρηση, εκδ.  Πρόπομπος, Αθήνα 2006.
    14. Φακίνου Δ., Οικονόμου Α., Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Έρευνα, Αθήνα 2003.
    15. Φράγκος Χ.Κ., Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Έρευνα: Λήψη Αποφάσεων με Εφαρμογή Μαθηματικών Μοντέλων, εκδ. Α. Σταμούλης, Αθήνα 2006.
    Ξένη
    1. Anderson D.R., D.J. Sweeny and T.A. Williams, An Introduction to Management Science: Quantitative Approaches to Decision Making, 7th edition, West Publishing Company, Minneapolis 1994.
    2. Anderson D.R., D.J. Sweeny and T.A. Williams, Linear Programming for Decision Making, St. Paul, Minn., West 1974.
    3. Anderson D.R., D.J. Sweeny and T.A. Williams, Quantitative Methods for Business, 6th edition, West Publishing Company, 1995.
    4. Chvatal V., Linear Programming, W.H. Freeman, New York 1957.
    5. Dantzig G.B. and M. Thapa, Linear Programming 1, Introduction, Spinger – Verlag, New York, 1997.
    6. Dantzig G.B. and M. Thapa, Linear Programming 2, Theory and Implementation, Spinger – Verlag, New York, 1997.
    7. Dantzig G.B., Linear Programming and Extensions, Princeton, New Jersey, Princeton University Press, 1963.
    8. Eppen G.D. Gould F.J. Schmidt C.P., Moore J.H. Weatherford L.R., Introductory Management Science: Decision Modeling with Spreadsheets, 5th edition, Prenciton Hall International, 1998.
    9. Gordon G.R., I Pressman and S. Cohn, Quantitative Decision Making for Business, 3rd edition, Prentice-Hall Inter., 1990.
    10. Hadley G., Linear Programming, Addison-Wesley Publishing Company, Reading, Massachusetts 1972.
    11. Hillier F.S. and G.J Lieberman, Introduction to Mathematical Programming, 2nd edition, McGraw-Hill, 1995.
    12. Hillier F.S. and G.J. Lieberman, Introduction to Operations Research, 6th edition, International Editions, McGraw-Hill, 1995.
    13. Lapin L., Quantitative Methods for Business Decisions and Cases, Harcourt Brace and Company, 1994.
    14. Winston L.W. Operations Research, Applications and Algorithms, 3rd ed., Duxbury Press, 1994.
  • Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι:

     

    • Παραδόσεις
    • Διαφάνειες στο eclass
    • Σημειώσεις στο eclass
    • Φροντιστήρια
  • Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης:

     

    Η εξέταση του μαθήματος περιλαμβάνει:

    • Εξέταση στη χρήση Στατιστικών Πακέτων στο Υπολογιστικό κέντρο (10%)  και
    • Τελική γραπτή εξέταση (90%).

    Ο τελικός βαθμός εξέτασης είναι ο σταθμικός μέσος όρος των παραπάνω δύο εξετάσεων

    Προϋπόθεση για την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος είναι η βαθμολόγηση με (τουλάχιστον) 5 και στα δύο μέρη (Γραπτή Εξέταση & Εργαστήριο).

  • Αντικειμενικοί στόχοι μαθήματος:

     

    Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα έχουν κατανοήσει:

    1. την έννοια του μοντέλου γραμμικού προγραμματισμού και τα βασικά στοιχεία ενός τέτοιου μοντέλου·
    2. τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε ένα πρόβλημα να μπορεί να εκφραστεί ως μοντέλο γραμμικού προγραμματισμού·
    3. τις τεχνικές επίλυσης προβλημάτων που μπορούν να εκφραστούν ως μοντέλα γραμμικού προγραμματισμού.
    4. Το πρόβλημα της μεταφοράς προϊόντων και τους αλγόριθμους αναζήτησης του βέλτιστου τρόπου μεταφοράς
    5. Τις μεθόδους λήψης αποφάσεων κάτω από συνθήκες αβεβαιότητας
    6. Τις μεθόδους βέλτιστης λειτουργίας ενός συστήματος εξυπηρέτησης πελατών